Uymak, tabi olmak, peşinden gitmek, "Müslümanlar Peygamberin sünnetine iktida eder" ve "
cemaat imama iktida ederek beş vakit namazı eda eder" cümlelerinde bu anlam görülür.
Terim olarak: İktida
cemaatın, namazını
imamın namazına bağlamasıdır.
Cemaatle namaz kılarken; namaz kıldırana
imam,
imama uyan kimseye muktedi,
imama uymaya da iktida denir.
İmama iktidanın sahih olması için şu şartların bulunması lazımdır.
1-
Cemaatla namaz kılarken hem namaza ve hem de
imama iktidaya (uymaya) da niyet edilmesi lazımdır. Mesela: "Niyet ettim bugünkü akşam namazının farzını kılmaya; uydum
imama" denilir. Böyle niyet edilmezse iktida sahih olmaz.
2-
İmam cemaatin önünde bulunmalıdır. Bunun için
imamın ökçesinin
cemaatin ökçesinden ileride bulunması yeterlidir.
Cemaat bir kişi olursa, ökçesi
imamın ökçesinden geri olacak şekilde sağına durur. iki ve daha fazla olursa arkasına dururlar.
3-
İmam ile
cemaatin kıldıkları farz aynı olmalıdır. Mesela;
İmam öğle namazına;
cemaat ikindi namazına niyet etse,
cemaatın namazı sahih olmaz.
4-
İmam cemaatten halen yüksek olmalıdır. Nafile namaz kıları bir
imama farz kıları
cemaatin uyması sahih değildir.
5-
İmam ile
cemaatin arasına kadınların saffı ayırmamalıdır.
6-
İmam ile
cemaat arasında kayık geçebilecek bir nehir, araba geçebilecek kadar bir yol, ya da iki saf sığacak kadar aralık bulunmamalıdır.
7-
İmamın rüku ve secdeye gitmesini bilmeye engel olacak kadar arada duvar gibi bir engel olmamalıdır. Eğer işitmek veya görmek sebebiyle
imamın hareketleri takip edilebiliniyorsa o zaman namaz sahihtir.
8-
İmam binitli
cemaat yaya, ya da tersi olmamalıdır.
9-
İmam bir binitte
cemaatte başka bir binitte olmamalıdır (bk. el-Kasani, Bedayiu's-Sanayi', Beyrut 1402/1982, I, 157 vd; İbnü'l-Hümam, Fethu'l-Kadir, Mısır 1389/1970,I, 344 vd.; el-Fetava'l-Hindiyye, Beyrut 1400/1980, I, 82 vd.; Mehmed Zihni Efendi, Ni'met-i İslam, İstanbul 1322, s. 196 vd.).