Hicri Takvimin Başlangıcı?
A- A A+

Hicri Takvimin Başlangıcı?

Hz. Peygamber (s.a.s)'in Mekke'den Medine'ye hicretini tarih başlangıcı olarak alan takvim. Hicri Kameri takvime İslam takvimi de denir. Ayın yörüngesi üzerinde dönüşüne göre düzenlendiği için kameri (ay) veya hicri adı verilmiştir. Ay yani kameri takvimi ilk olarak Babillilerin kullandığı bilinmektedir.
 
Müşrikler İslam'dan önce Kusay b. Kilab'a verdikleri önemden dolayı Onun ölümünü tarih başlangıcı olarak kabul etmişlerdir. Ancak Fil olayından sonra tarih başlangıcı olarak bu olay kabul edilmeye başlanmıştır (Tarihu'l-Yakubi, II,17). Taberi'de geçen, Peygamberimiz (s.a.s)'in Medine'ye hicretiyle tarih kullandığı şeklindeki bilgilerin ne derece sıhhatli olduğu bilinmemekle beraber, bunun kesinlik kazandığı dönem Hz. Ömer (r.a) döneminde kabul edilen hicri takvimle başlamıştır (Taberi, Tarihu'l Umem ve'l Mulük, II,253. Buhari, et-Tarihu'l-Kebir,I,10).
 
Medine'de İslam devletinin kurulmasından Hz. Ömer (r.a.) devrine kadar müslümanlar bazı önemli olayları tarih başlangıcı kabul edip buna göre zamanlarını tayin etmekteydiler. Mesela; Fil olayı, ficar savaşı, zelzele yılı, veda haccı yılı ve bazı önemli zatların ölümü gibi olaylar tarih başlangıcı olarak kabul edilmekteydi.

Ancak bu, zaman zaman karışık bir durum arzediyordu. Hz. Ömer (r.a) bu karışıklığı gidermek amacıyla konuyu diğer sahabelerle istişare etti. Bu sırada meydana gelen olay bunun gerekliliğini bir kat daha arttırdı. Yemen Valisi Ya'la b. Ümeyye Hz. Ömer (r.a)'a gün, ay ve yılı belli olmayan bir mektup gönderir. Aynı şekilde yılı belli olmayan vadesi Şaban ayı, diye kaydedilen bir senet Basra Valisi Ebu Musa el-Eşari'ye getirilir.

Sözkonusu senette geçen şaban kelimesinin, bu yıla mı, geçen yıla mı, yoksa gelecek yıla mı ait olduğu meselesi kesin olarak anlaşılmayınca bu tarih ve sened ihtilafa sebeb oldu ve konunun önemini ortaya çıkardı. Sahabiler meseleyi görüşerek tarih başlangıcı konusunda İran, Yunan vb. gibi ülkelerin takvimlerini benimseme tekliflerini ileri sürdüler. Ancak bu teklifler kabul görmeyince Hz. Ali (r.a) takvimin hicretin başlangıç olması gerektiğini ileri sürdü.

Onun bu görüşü derhal benimsendi. Hz. Peygamber (s.a.s), rebiülevvel ayında hicret etmişti. Ancak kameri yıl muharrem ayı ile başladığından tarih iki ay sekiz gün geri alınıp Hicri takvimin başlangıcı 23 Temmuz 622 olarak tesbit edildi.
 
Miladi ve Rumi tarihler gibi on iki ay esasına dayanan hicri yıl muharrem ayı ile başlar ve zilhicce ile sona erer. Hicri (kameri) aylar şunlardır: Muharrem, safer, rebiülevvel, rebiülahir, cemazielevvel, cemazielahir, recep, şaban, ramazan, şevval, zilkade, zilhicce.
 
Yazışmalar ve iktisadi sahalarda rahatlıkla kullanılan bu takvime karşılık miladi takvimde, ziraata ait vergilerin toplanmasında yardımcı olmuştur. İslam takvimi, müslümanlara mal olmuş bir takvimdir ve hatta okuma-yazması olmayan bir kimsenin bile kullanabileceği bir vasıtadır. Bu takvimin hesaplarını yapmak, ramazanın ne zaman başlayacağım bilmek, ne zaman namaz kılınacağını belirlemek için ince astronomi bilgilerine gerek yoktur.

Ayın 29. günü güneşin battığı taraftaki gök ufkuna dikkatle bakılır, şayet yeni ayın o incecik hafi batı ufku üzerinde görünmüşse, ay doğmuş ve takvime göre ertesi ayın ilk günü başlamış olur: Hilalin bu görüntüsü 5-6 dakika sürer ve sonra kaybolur. Şayet bir görüntü tesbit edilememişse ay otuz gün sürecektir bu kesindir, yani ertesi akşam ufukta kesinlikle hilal görülür. Şayet 29. günü göğün bulutlu olması sözkonusu ise o ayın 30 gün süren bir ay olduğu kabul edilir (Muhammed Hamidullah, İslam Peygamberi, çev, S. Tuğ, II, 857)- Ayrıca hilalin hareketleri de kesin olarak belli değildir. Bazen ay bütün hareketlerini 29 günde, bazen 30 günde tamamlar.
 
Hicri takvim hicreti esas alır. Günümüzde kullanılan miladi takvim ise Hz. İsa'nın doğumunu 'tarih başlangıcı olarak esas almaktadır.
 
Hicri yahut kameri yılı, miladi yıla çevirmek için şöyle bir formül kullanılmaktadır: Hicri yıl sayısını 33'e bölüp çıkan sayıya 622 eklenir ve miladi yıl bulunur. Miladi yıl = (hicri yıl x 32/33) + 622 formülü ile bulunur. Mesela: 1000 yılının % 3'ü 30 eder, geriye 970 kalır. Bu sayıya 622 eklenince karşılığı olarak miladi 1592 yılı bulunur. Miladi yılın hicri yıl karşılığını bulmak için de şu formül kullanılır: Hicri yıl = (miladi yıl-622) x 33/32, mesela; (1453-622) x 33/32 = 857
 
Hicri ve rumi takvim uzun müddet müslümanlarca kullanılmış 26 Aralık 1925 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır. Hz. Ömer (r.a)'ın tesis ettiği hicri takvim batılılaşma sürecinin bir devamı olan inkılapların, İslam hukukunu yürürlükten kaldırması sonucu, bu hukukun bir parçası olan hicri takvim de kaldırılarak müslümanların İslam dünyası ile olan bağları koparıldı. "Ey iman edenler, Yahudilerin ve Hıristiyanların dinlerini kendinize dost (ve hakim) edinmeyin. Onlar ancak birbirlerinin dostudurlar. İçinizden kim onları dost ve danışılacak makam edinirse, o da ondandır. Şüphesiz Allah o zalimler güruhunu başarıya ulaştırmaz (el-Maide, 5/51).
 
Naci YENGİN
Tarih : 19.11.2012 Kaynak : Sorularla İslamiyet
YORUM YAZIN Küfür, hakaret veya rencide edici yorumlar onaylanmamaktadır.
KALAN:
Toplam 11 yorum
Misafir Seferberi :
Uzun hemde çok okumaya biraz kaçındım ama çok süper yazı ellerinize sağlık
Boşverlow :
Tşkr bu sayfa çok ii
Buse Açıksözlü :
Bencede çoooooooooooookkkkk iyi :d
Efe Bayram :
Çok iyi saol
Artisss :
Çok iyi
1 2 3 
  • Asli Vazifeyi İhmalin, Acı Bedeli?
  • Nefsin Dedikodusu
  • Yaşantımı Değiştiren AYET
  • Burun Kıvırma Oku!
  • Müslüman Kardeş Nasıl Olmalı?
  • Helal Değilse Tartışma Bitmiştir
  • Herkesi Kendimiz Gibi Zannettik
  • By-Pass & Uzun Yolculuğa Hazır mıyız?
  • Bediüzzaman’ın Aşkı III
  • Erihna Ya Bilal
  • Hoş Geldin Sevgili Kızım
  • Dostumun Dostu Dostumdur
  • Dünya, Umurumda Değildi
  • Tesettür Düşmanlarına Benden Ferace!
  • İslam ve Terörizm
  • Başlarında Ayet Taşıyan Mücahidler!
  • Hesabını Veremeyeceğimiz Yükler Ediniyoruz
  • ByPass Ameliyatımdan Önceki Fırtına
  • Bediüzzaman'ın Aşkı II
  • Şuursuz Örtülüler(!)